ស្របពេលដែលទីផ្សារមូលបត្របំណុលសាជីវកម្មរបស់ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងមានភាពរីកចម្រើន, ការធ្វើចំណាត់ថ្នាក់ឥណទានលើក្រុមហ៊ុនបោះផ្សាយមូលបត្របំណុលសាធារណៈកាន់តែមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដែលបោះផ្សាយ, អ្នកវិនិយោគិន, និយ័តករ, និងស្ថាប័នធានាឥណទាន។
ចំណាត់ថ្នាក់ឥណទាន គឺជាស្តង់ដារនៃការវាស់វែងហានិភ័យឥណទាន, ដែលនាំមកនូវតម្លាភាព និងទំនុកចិត្តខ្ពស់សម្រាប់ទីផ្សារក៏ដូចជាផ្ដល់នូវភាពសាមញ្ញក្នុងការប្រៀបធៀបពីក្រុមហ៊ុនមួយទៅក្រុមហ៊ុនមួយ។ ការធ្វើចំណាត់ថ្នាក់ឥណទានជាព័ត៌មានជួយដល់ការកំណត់តម្លៃសញ្ញាបណ្ណ, ការវាយតម្លៃភាពសក្ដិសមនៃឥណទាន និងការគាំទ្រការអនុលោមតាមបទប្បញ្ញតិ និងគោលការណ៍ ឬលក្ខខណ្ឌវិនិយោគ។ ដូច្នេះហើយទើបការយល់ដឹងពីរបៀបធ្វើចំណាត់ថ្នាក់ឥណទានអាចជួយឱ្យយើងធ្វើការសម្រេចចិត្តដោយឆ្លាតវៃ បង្កើនទំនុកចិត្តដល់វិនិយោគិន និងពង្រឹងភាពជឿជាក់ និងប្រសិទ្ធភាពនៃទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា។
តើការធ្វើចំណាត់ថ្នាក់ឥណទានលើសញ្ញាបណ្ណជាអ្វី?
ការធ្វើចំណាត់ថ្នាក់ឥណទានលើសញ្ញាបណ្ណគឺជាការវាយតម្លៃឯករាជ្យដោយភ្នាក់ងារវាយតម្លៃទៅលើសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការបំពេញកាតព្វកិច្ចហិរញ្ញវត្ថុរបស់អ្នកបោះផ្សាយសញ្ញាបណ្ណ។ ចំណាត់ថ្នាក់ឥណទានទាំងនេះត្រូវបានវាយតម្លៃដោយភ្នាក់ងារវាយតម្លៃឥណទានអន្តរជាតិដូចជា Standard & Poor’s (S&P), Moody’s និង Fitch Ratings ក៏ដូចជាស្ថាប័នក្នុងស្រុកក្រុមហ៊ុន រ៉េតធីង អេជេនស៊ី អហ្វ ខេមបូឌា Rating Agency of Cambodia (RAC) ដែលទទួលស្គាល់ដោយនិយ័តករមូលបត្រកម្ពុជា។
ខណ:ដែលភ្នាក់ងារនីមួយៗវាយតម្លៃផ្អែកតាមស្តង់ដាររបស់ខ្លួន ការវាយតម្លៃផ្អែកលើគុណភាពឥណទាន កម្រិតហានិភ័យជាទូទៅនោះចែកជាបី ១. កម្រិតដែលអាចវិនិយោគបាន ២. កម្រិតដែលមិនគួរវិនិយោគ ៣. មិនមានការវាយតម្លៃ។ សញ្ញាបណ្ណដែលស្ថិតក្នុងកម្រិតដែលអាចវិនិយោគបាន ជាទូទៅមានហានិភ័យទាប មានស្ថិរភាព ប៉ុន្តែផ្ដល់អត្រាការប្រាក់ទាប។ ផ្ទុយទៅវិញសញ្ញាបណ្ណដែលស្ថិតក្នុងកម្រិតដែលមិនគួរវិនិយោគ ជាទូទៅមានហានិភ័យខ្ពស់និងផ្តល់អត្រាការប្រាក់ខ្ពស់។ ជាឧទាហរណ៍ក្នុងតារាងខាងក្រោម សញ្ញាបណ្ណដែលស្ថិតក្នុងកំរិតដែលអាចវិនិយោគបានគឺមានចំណាត់ថ្នាក់ចាប់ពី Baa3/BBB ឡើងទៅ។Aaa/AAA គឺជាចំណាត់ថ្នាក់ដែលខ្ពស់ជាងគេបំផុតស្របពេលដែល D គឺជាចំណាត់ថ្នាក់ដែលទាបជាងគេបំផុត។ ភាពខុសផ្នែកនៃសញ្ញាបូក (+) ឬដក (-) ត្រូវបានកំណត់ ដើម្បីផ្ដល់ភាពខុសគ្នាកាន់តែល្អិតល្អន់ក្នុងប្រភេទចំណាត់ថ្នាក់នីមួយៗ។
និមិត្តសញ្ញាកម្រិតចំណាត់ថ្នាក់ឥណទានមានភាពដូចគ្នាពីប្រភេទអាជីវកម្មមួយទៅអាជីវកម្មមួយ។ ឧទាហរណ៍ ការវាយតម្លៃ BBB ដែលផ្ដល់ឱ្យអ្នកខ្ចីក្នុងវិស័យសេវាកម្មមានកម្រិតហានិភ័យ ដូចគ្នានិងការវាយតម្លៃ BBB ក្នុងក្រុមហ៊ុនមួយក្នុងវិស័យផលិតកម្ម។ ការផ្ដល់ចំណាត់ថ្នាក់ឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពសក្តិសមនៃឥណទានទាំងមូលរបស់អ្នកខ្ចី ប៉ុន្តែមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីហានិភ័យជាក់លាក់នៃកម្ចីជាក់លាក់នោះទេ។ Facility Rating គឺជាការវាយតម្លៃទៅលើហានិភ័យឥណទានសម្រាប់កម្ចីជាក់លាក់ណាមួយដោយផ្អែកទៅលើកត្តាមួយចំនួន ដូចជាប្រភេទនៃទ្រព្យធានា លំដាប់អាទិភាពនៃឥណទាន លទ្ធភាពនៃការសងត្រឡប់។ ឧទាហរណ៍ កម្ចីដែលត្រូវបានធានាដោយអចលនទ្រព្យអាចទទួលបាន Facility Rating ខ្ពស់ជាងកម្ចីដែលមិនមានការធានាពីអ្នកបោះផ្សាយសញ្ញាបណ្ណដែលមានចំណាត់ថ្នាក់ BBB ដូចគ្នាដោយសារតែការខាតបង់ដែលរំពឹងទុកមានភាពទាបជាងក្នុងករណីការខកខានបំពេញកាតព្វកិច្ចបំណុល។
ការផ្ដល់ចំណាត់ថ្នាក់ឥណទាន
ភ្នាក់ងារផ្ដល់ចំណាត់ថ្នាក់ឥណទានវាយតម្លៃហានិភ័យឥណទានរបស់អ្នកបោះផ្សាយសញ្ញាបណ្ណ យោងលើការវិភាគចម្រុះរវាងកត្តាតួលេខនិងគុណភាព។ តួលេខដែលយកមកវិភាគនោះរួមមានលទ្ធផលហិរញ្ញវត្ថុដូចជាលំហូរសាច់ប្រាក់លទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់កម្ចីភាពអាចបង្វែរជាសាច់ប្រាក់និងរចនាសម្ព័ន្ធទុនជាដើម។ ចំណែកឯកតាគុណភាពរួមមានហានិភ័យនៃវិស័យអាជីវកម្ម ហានិភ័យប្រទេស កម្រិតសមត្ថភាពនៃអាជីវកម្ម គុណភាពនៃការគ្រប់គ្រង គុណភាពអភិបាលកិច្ច និងបរិយាកាសបទប្បញ្ញតិ។ បន្ទាប់ពីធ្វើការវាយតម្លៃភាពសក្ដិសម ឥណទានរួចមក ភ្នាក់ងារផ្ដល់ចំណាត់ថ្នាក់ ពិនិត្យមើលលក្ខខណ្ឌនៃសញ្ញាបណ្ណមួយចំនួនដូចជា លំដាប់អាទិភាពនៃឥណទាន ទ្រព្យធានានិងវិធីសាស្រ្ដនៃការបង្កើតគុណភាពឥណទាន (ឩ.ការធានាផ្សេងៗ)។ ការវាយតម្លៃឥណទានបង្ហាញពីលទ្ធភាពសងនិងធ្វើឡើងដោយគណ:កម្មាធិការវាយតម្លៃ និងត្រូវបានត្រួតពិនិត្យជាទៀងទាត់បើសិនជាអាចមានការផ្លាស់ប្ដូរ។
ការផ្ដល់ចំណាត់ថ្នាក់ គឺជាការសន្មតទៅកាន់ពេលអនាគតពី ៦ខែ ទៅ ២ឆ្នាំទៅតាមការវិភាគរបស់ភ្នាក់ងារវាយតម្លៃ។ ការវិភាគទៅមុខនេះបានពិចារណាអំពីសមត្ថភាពក្នុងការបំពេញកាតព្វកិច្ចហិរញវត្ថុដែលអាចកើតឡើងប៉ុន្តែចំណាត់ថ្នាក់ឥណទានមិនមែនជាការធានានូវលទ្ធផលនាពេលអនាគតទេ។ ទោះបីជាការធ្វើចំណាត់ថ្នាក់ឥណទានជាមធ្យោបាយមួយដ៏សំខាន់ដើម្បីកំណត់ហានិភ័យនៃសញ្ញាបណ្ណ វិនិយោគិនត្រូវបានលើកទឹកចិត្តមិនឱ្យពឹងផ្អែកលើការវាយតម្លៃនេះទាំងស្រុងក្នុងការសម្រេចចិត្តទេ។ ដូច្នេះវិនិយោគិនគួរប្រើប្រាស់ចំណាត់ថ្នាក់ឥណទាននេះជាជំនួយបន្ថែមទៅលើការត្រួតពិនិត្យ ឬវិភាគដោយខ្លួនឯង ដូចជាការវិភាគទៅលើរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ យល់ដឹងឱ្យច្បាស់អំពីលក្ខខណ្ឌដែលទាក់ទងនឹងសញ្ញាបណ្ណព្រមទាំងវិភាគលក្ខខណ្ឌទីផ្សារនិងសេដ្ឋកិច្ច មុននឹងសម្រេចចិត្តវិនិយោគយោងលើព័ត៌មានដែលគ្រប់គ្រាន់។
ការប្រើប្រាស់ការផ្ដល់ចំណាត់ថ្នាក់ឥណទាននៅក្នុងទីផ្សារសញ្ញាបណ្ណនៅប្រទេសកម្ពុជា
ការវាយតម្លៃឥណទានដោយភ្នាក់ងារវាយតម្លៃក្នុងស្រុកនិងអន្តរជាតិ ពិតជាមានសារ:សំខាន់ក្នុងការធ្វើឱ្យមានតម្លាភាព ការកំណត់តម្លៃដែលមានភាពត្រឹមត្រូវ និងលើកកម្ពស់ទំនុកចិត្តវិនិយោគិននៅក្នុងទីផ្សារសញ្ញាបណ្ណដែលកំពុងរីកចម្រើននៅប្រទេសកម្ពុជា។ ចំណាត់ថ្នាក់ឥណទានផ្ដល់នូវស្ដង់ដារនៃការវាយតម្លៃលើហានិភ័យឥណទាន និងជួយដល់ការត្រួតពិនិត្យពីស្ថាប័ននិយ័តករ ក៏ដូចជាបង្កើនការទាក់ទាញទៅកាន់វិនិយោគិនដែលវិនិយោគរយ:ពេលវែង។ សាជីវកម្មធានាឥណទានកម្ពុជា (CGCC) មានតួនាទីជាយុទ្ធសាស្រ្ដដ៏សំខាន់ក្នុងការគាំទ្រការអភិវឌ្ឍទីផ្សារមូលបត្របំណុលជាពិសេសតាមរយ:ការធានាសញ្ញាបណ្ណរូបិយប័ណ្ណចារឹកជាប្រាក់រៀលដែលបានចុះបញ្ជីនៅផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា (CSX)។ ការធានាឥណទានលើសញ្ញាបណ្ណ ជួយឱ្យចំណាត់ថ្នាក់ឥណទាន (Credit Rating) របស់សញ្ញាបណ្ណដែលត្រូវបានបោះផ្សាយមានភាពប្រសើរឡើងផងដែរ និងចូលរួមបង្កីនការជឿទុកចិត្តរបស់វិនិយោគិន និងទាក់ទាញការវិនិយោគលើសញ្ញាបណ្ណដែលមានការធានា។
ឯកសារយោង:
Corporate Finance Institute. (n.d.). Bond Ratings.
Fidelity. (n.d.). Bond Ratings: What they are and how they work.
Credit Guarantee Corporation of Cambodia (CGCC). (n.d.). Bond Guarantee.
Yog INFRA (2025) Credit Risk Assessment – CGCC Training 2025. Phnom Penh: Credit Guarantee Corporation of Cambodia.
អាននិងទាញយកជា PDF៖ ការស្វែងយល់អំពីការធ្វើចំណាត់ថ្នាក់ឥណទានលើសញ្ញាបណ្ណ
